
Скопје не спиеше. Скопје се гушеше.
Со оваа реченица почнува „Заѕидана во барок“, и со неа почнува една леплива јулска ноќ во која на Мостот на уметноста, жив, гори олигархот и пратеник Богдан Тасевски. На градите му е залепена хартија со еден збор: ДОЛГ. На прстот има масонски прстен.
Случајот добива инспекторот Виктор Николов, суспендиран, циничен и уморен. Тој не пие за да заборави. Пие за да ја намали резолуцијата на реалноста. До него е Јана, млада инспекторка што знае да најде сè што системот сака да го скрие. Наскоро станува јасно дека убиецот, кого полицијата го нарекува Џелатот, нема список на луѓе. Има список на симболи: тајкун, црква, медиуми, судство, архитект. Сите, на еден или друг начин, ја граделе фасадата.
Трагата води до 1996 година, до железарницата „Металец“, купена за еден милион марки и упропастена. Шефот на погонот се обесил на капијата на фабриката. Неговата сопруга исчезнала откако тргнала да ја каже вистината. Синот, тогаш дете, пораснал. Секој од нив носи по една рана, која градот одлучил да ја заборави.
Ова е книга за Скопје. Не за разгледницата, туку за градот под неа. Стиропорот и лажните столбови стојат наспроти Дебар Маало, урнатините на Железара, Црната пирамида во подот на библиотеката „Браќа Миладиновци“ и часовникот на Старата железничка станица што покажува 5:17. Под барокот има римски, османлиски и југословенски слоеви, а над сите нив е сенката на 1963 година.
Насловот не е метафора. Старата легенда за вградената невеста, која ја слушавме како деца, тука станува модерна трагедија. Бетонот, како што знаеме сите, крие повеќе отколку што покажува.
„Заѕидана во барок“ не е памфлет против еден проект. Тоа е трилер: брз, театрален, со убиства што се гледаат на градските камери. Но под темпото стои прашањето што ме мачеше додека ја пишував: што е правда, кога институциите што треба да ја делат се дел од злото? Виктор сака судење. Убиецот верува само во огнот и водата.
Градот е како стара рана што секогаш чеша пред дожд. Оваа книга е за таа рана.
Филип Петровски
Нарачајте ја „Заѕидана во барок“ →